woensdag 22 mei 2013

Een Kuip van meccano? vragen die knagen


Vandaag bericht het AD op basis van een ANP bericht dat een afstudeerder van de TUdelft een alternatief heeft voor de Nieuwe Kuip, namelijk een mobiel sportstadion. Het idee is nog niet aan voetbalclub Feyenoord aangeboden maar aankomend ingenieur Marcel Klomp studeert vrijdag 24 mei af op zijn ontwerp voor een demontabel en mobiel stadion voor sportevenementen.

Hij ontwikkelde hiermee een alternatief voor de bouw van vaste stadions; handig en goedkoop als je een groot sportevenementen moet organiseren. 'Jammer dat Feyenoord een vast stadion wil', zegt hij. 'Anders zou dit mooi het nieuwste alternatief zijn voor vervanging van De Kuip.'

Een reden om demontabele stadions te willen bouwen is dat stadions die speciaal voor grote sportevenementen worden gebouwd later vaak leeg staan. Een tijdelijk stadion kan dan veel goedkoper zijn: wie het stadion koopt en het in 30 jaar tijd acht keer verhuurt, is al uit de kosten. 'Daarna ga je met het stadion dus geld verdienen', licht Klomp toe. Het demontabele stadion kost 22 procent van wat een traditioneel stadion kost.

Om het stadion lichter en makkelijker te transporteren te maken is niet met beton maar vooral met staal en aluminium gewerkt en er passen 50.000 mensen in.

Toch roept het bij mij flink wat vragen op:

  • Een nieuw idee met alleen voordelen? Dat is sterk of het artikel is nog niet af. 
  • Wie wil een demontabel stadion? Veel evenement organizers niet, die willen iets nieuws en spectaculairs om mee te kunnen pronken en de aandacht te trekken. 
  • Feyenoord wil de komende 30 jaar (en vast wel langer) op dezelfde plek spelen, dus hebben zij ook geen behoefte aan een demontabel stadion. Maar kan je op dezelfde manier bouwen en het stadion 80 procent goedkoper bouwen dan tot nu toe gedacht? Dan kost de nieuwe kuip slecht € 60 miljoen. Dat scheelt. 
  • Zijn er verschillen in functionaliteit? De Nieuwe Kuip of Vernieuwde Kuip is nodig om de business Seats en de hospitality te verbeteren, kan dat ook in het demontabele stadion? En kunnen ruimtes worden verhuurd? 
Ik ben benieuwd wat we er verder van horen en of ik dan zoveel details hoor dat ik het beter begrijp

Een Kuip van meccano, met een verdwijntruc

hetzelfde artikel over de demontabele kuip heeft nog een interessante feature

Algemeeen directeur van Feyenoord Eric Gudde (L) en Jan van Merwijk, directeur van Stadion Feijenoord tijdens de persconferentie over de nieuwe Kuip. © anp 

Volgens het fotoonderschrift staan er twee personen op de foto.

Wat al niet kan opvallen in een artikel...

Duivenveiling: sport en economie?


Een recent bericht op de sportpagina’s van de krant: Belg verkoopt duivenkolonie voor miljoenenbedrag. De Belg Leo Heremans heeft zijn kolonie wedstrijdduiven verkocht voor maar liefst 4.346.500 euro. Een wereldrecord. 9 van de 10 verkochte duiven gaan naar China of Taiwan. De duurste duif kostte ruim 3 ton. De prijs was hoog omdat de duiven in het verleden erg goed scoorden op verschillende wedstrijden. Wat dat betreft zijn duiven net voetballers: de beste worden het duurst verkocht.

Toch blijft het voor mij een raar bericht. Het gaat duidelijk over economie, en over schaarste en de verdeling ervan. Dat het bericht ook over sport gaat (het staat op de sportpagina’s) voelt toch wat onnatuurlijk aan.

woensdag 15 mei 2013

Een front..

Vandaag pleit André Bolhuis ervoor dat de sport een front vormt om bezuinigen door gemeenten op sport na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 zo veel mogelijk te voorkomen. Bolhuis geeft twee redenen om te investeren in sport.
'Het mes snijdt aan twee kanten: er komt economische beweging op gang en je houdt je jeugd en je hele bevolking actief, gezond en vitaal. En dat levert weer besparingen op in bijvoorbeeld de uitgaven voor de zorg. Gelukkig zien veel gemeenten dat ook in en investeren in sport. Bijvoorbeeld door mee te werken aan het organiseren van grote evenementen.' 
Het belang van sport en het feit dat nu investeren in sport later grote besparingen in de zorg op levert ben ik het hartgrondig eens.

En toch twee kanttekeningen.

Het feit dat sport belangrijk is een grote baten buiten de sporter heeft betekend nog niet dat iedere uitgave van gemeenten slim is. (En met slim bedoel ik meer baten dan kosten heeft). Dus misschien kan er wel bezuinigd worden, maar dat moet dan dus wel slim gebeuren.

Waarom investeringen in de sport een economische beweging in gang zetten is mij een raadsel. Als gemeenten moeten bezuinigen en hun geld maar een keer kunnen uitgeven, dan gaat er dus om dat een uitgave aan sport meer economische impact heeft dan eenzelfde uitgave aan buurtwerk, een voedselbank, groenvoorziening, een bibliotheek en al waar een gemeente nog meer aan kan bijdragen.

Maar goed, ondanks de kanttekeningen onderschrijf ik het belang van de sport en hoop dat er weinig op bezuinigd hoeft te worden en dat als het gebeurt dat het dan slim gebeurt.

dinsdag 14 mei 2013

Ruim zes miljoen toeschouwers voor Eredivisie: waar is de crisis?

De Eredivisie heeft in het seizoen 2012-2013 6.005.016 toeschouwers getrokken, blijkt uit een bericht op de website van de Volkskrant (overgenomen van het ANP). Dit is een kleine stijging ten opzichte van vorig seizoen toen er 5.970.502 fans naar de stadions kwamen, en maar een klein beetje minder dan het bezoekersrecord van 6.067.288 in het seizoen 2008-2009.

Geen schokkend bericht, toch blogwaardig.

Op 9 november schreef de Volkskrant namelijk dat er door de economische crisis veel meer lege plekken waren in de stadions. Zie mijn eerdere blogpost. Daar schreef ik toen al over dat dat veel minder schokkend was dan het werd gepresenteerd en dat de verklaringen die ervoor werden genoemd niet leken te kloppen. Nu aan het eind van het seizoen is het erg waarschijnlijk dat de economische crisis geen goede verklaring is voor veel meer lege stoeltjes. Al was het maar omdat die extra lege stoeltjes er niet zijn.

(De crisis kan wel geleid hebben tot lagere prijzen en meer acties om stoeltjes te verkopen, maar dat soort acties zijn bij mij niet bekend en worden in het artikeltje niet genoemd.)

maandag 6 mei 2013

Mulier debat: Intangible benefits of sport events: mijn bijdrage

Op de website van het Mulier instituut staan de slides die ik vrijdag 26 april bij het Mulier debat heb gebruikt bij mij bespreking van
Measuring intangible effects of sport events for host communities door Professor Marijke Taks, Department of Kinesiology, Faculty of Human Kinetics, University of Windsor
Hopelijk zijn ze zonder mijn toelichting duidelijk. Anders hoor ik het graag.

Mijn bespreking leverde in ieder geval flink wat discussie op, en dat op vrijdag half vijf.

donderdag 2 mei 2013

Aanname hier, aanname daar. Is dat raar?

Koen Breedveld in zijn column voor Sport en Strategie geeft aan het niet zo te hebben op economen:
Economen, ik heb het er nooit zo op. Begrijp me niet verkeerd, ik waardeer alle goedbedoelde pogingen om de werkelijkheid te vangen in modellen en formules. Petje af voor degenen die daar het geduld en het talent voor hebben. Maar de moed zakt je doorgaans in de schoenen als je leest hoeveel assumpties en voorbehouden ten grondslag liggen aan die rekenexercities. Dat de meeste economische prognoses niet uitkomen, verbaast me dan ook niets.
Mijn eigen beroepsgroep doet dat overigens niet beter. Vooral achteraf de wijsheid in pacht hebben, is toch een beetje het lot van de sociale wetenschappen.
Daarna bespreekt hij een rapport van het CPB dat hem positief verrast.

Kortom een interessante column, en ik wist het voor ik het blad normaal gesproken had gezien. Koen had mij en een aantal andere economen gewaarschuwd in de hoop dat we het hem niet euvel duiden. Hij wou een beetje prikkelen met zijn column.

Ik duidt het hem zeker niet euvel. Hij deed zijn taak als columnist om te prikkelen goed. Dat kan ik hem niet verwijten. En het staat er ook nog eens erg netjes. Dus ook wat dat betreft heb ik er zeker geen probleem mee.

Wel, ben ik het uiteraard hartgrondig met Koen oneens (ik prikkel een beetje terug). Ik kom uit de hoek binnen de economie waar veel aannames gemaakt worden, namelijk bij kosten-batenanalyses, en vooral die waar weinig materiaal voorhanden is (omdat er nog weinig onderzoek voorhanden is). Het verwijt dat ik veel aannames gebruik, heb ik dus vaker gehad.

Ik heb daar drie reacties op.

1. Een MKBA heeft vaak veel aannames, maar mijn ervaring is dat er 2 of 3 zijn die er voor de uitkomst echt toe doen. Het lijkt dus vaak erger dan het is.

2. Een van de stellingen van mijn proefschrift ging hierover. Het is spannend hiernaar te verwijzen want ze zijn nooit gepubliceerd, de stellingen. Het proefschrift gelukkig wel.
A cost benefit analysis contains a lot of assumptions, which creates opposition to the approach. This is incorrect. Most other policy advises contain the same number of assumptions, however there they are implicit and hidden for the reader.
Kortom, ik vind het juist goed dat de aannames zichtbaar zijn...

3. Het maken van een precieze aanname waar je mee kan rekenen, helpt om discussies precies te voeren. Ik herinner een discussie rond veiligheid waarin we met een groep experts concludeerden dat de kans dat iets ergs zou gebeuren substantieel was. De voorzitter concludeerde dat we het allemaal met elkaar eens waren en stelde voor te gaan lunchen. Ik vroeg daarop dus de kans is 25% dat het de komende 10 jaar minstens eenmaal gebeurd? Waarop mijn linker buurman meteen uitriep dat is een veel te grote kans, terwijl mijn rechter buurman uitriep dat de kans echt veel groter was. De discussie ging vervolgens nog drie kwartier verder. Het werd een late lunch (helaas). Dat heeft mijn geleerd dat getallen en aannames waarover te discussiëren misschien wel beter zijn dan schijnzekerheid.

Hopelijk hebben Koen en ik het hier nog eens over bij borrel, bij een gezamenlijk project of een andere gelegenheid. Niet alleen voor de discussie (vast leerzaam en plezier, Koen kennende) maar dat betekent ook dat we weer wat samen doen en daar kijk ik naar uit.

(reacties zijn uiteraard welkom)

Op de valreep: EASM 2013 (ii): reactie van de organisatie


Ja!

Mijn abstract is geaccepteerd en ik mag het artikel ‘The bidding paradox: why economists and consultants and politicians disagree on the economic effects of mega sports events but might agree on its attractiveness’ op het ‘21st Conference of the European Association for Sport Management’ presenteren.

Dat is mooi nieuws. Nu hard schrijven om het op tijd (en liefst eerder) af te hebben. 

donderdag 25 april 2013

Sporten levert geld op! (maar mij niet)

Net tegengekomen op de wondere wereld van het internet: €100 korting op je zorgverzekering, als je een abonnement hebt op een sportschool:
Zorgverzekeraars gaan uw gezonde levensstijl belonen

Wanneer uw verzekerd bent bij Agis, CZ, Menzis, Unive, ONVZ of de Amersfoortsche, lid van een fitnessclub, sportschool, sport- of zwemvereniging ontvangt u € 100,- korting* per jaar op uw zorgverzekering als beloning voor uw gezonde leefstijl.

Een gezonde leefstijl geeft een positief effect, maar uw gezondheid is ook goed voor anderen; Pappa die te moe is om met zijn kinderen te spelen. Mamma die humeurig wordt omdat ze vaak hoofdpijn heeft. Kinderen die daardoor te veel huishoudelijke taken moeten doen. Wat te denken van de ongemakken van overgewicht? Maar ook de werkgever die het ziekteverzuim ziet stijgen. Slapeloosheid kan goed bestreden worden door lichaamsbeweging. Regelmatig sporten is bevorderlijk voor de ontspanning en veroorzaakt een hogere lichaamstemperatuur waardoor de slaap verbetert.

Een paar gedachten:
  • Bij de verzekeraars zelf staat het niet op de website. Althans ik kon het bij drie verzekeraars niet ontdekken. Dus als het echt bestaat geven ze er nog weinig ruchtbaarheid aan. 
  • Dat is best een aardige korting. Maar hoe werkt dit economisch gezien? De korting is volgens mij niet zo groot dat dit mensen over de streep trekt om te gaan sporten. De korting sluit niet echt aan bij de motieven om niet te sporten. Het lijkt meer een klantenbinder voor bestaande klanten of een manier om vooral sportievere en dus gezondere en dus goedkopere nieuwe klanten aan te trekken. Dus vooral een selectie-instrument. 
  • Alle voordelen die ze noemen vallen bij anderen dan de zorgverzekeraar. Minder ziekenhuisbezoek en sneller revalideren wordt niet genoemd.
  • Veel mensen hebben een abonnement als stok achter de deur om te gaan sporten zonder dat ze het daadwerkelijk gebruiken. Dus wat wordt beloond? Vooral de intentie om te sporten, nog niet het daadwerkelijk sporten (dat is ook lastiger).
  • En ik zit natuurlijk weer bij de verkeerde verzekeraar om te profiteren. 

dinsdag 23 april 2013

Mulier debat: Intangible benefits of sport events

Aanstaande vrijdag een debat over een interessant onderwerp georganiseerd door het Mulier instituut, namelijk over (het meten van) de zachte effecten van sportevenementen. Ik mag na een van de lezingen als discussiant de discussie openen.

maandag 22 april 2013

Olympisch Plan en de kosten van de Spelen

Zaterdag 20 april had de Volkskrant een interessante rapportage over het einde van het Olympisch Vuur (geen link helaas).

De teneur van het stuk was dat de lobbyclub die de Spelen naar Nederland wilde halen niet fel genoeg gereageerd had volgens de aanwezigen op het slotcongres van het Olympisch Vuur.

Dat ging ook op voor de schattingen van de kosten en baten die gemaakt zijn (door de Rebel groep samen met Arup en door mij). De alinea over die kosten is interessant:
  • Tot die slotsom kwam NOC*NSF-voorzitter André Bolhuis later op de dag ook. Hij, zelf een tijd interim-baas bij Olympisch Vuur, dat liefst drie directeuren versleet, had zich te snel geschikt in het onvermijdelijke: de Spelen van 2028 zouden te duur zijn. RTL kwam met weggemoffelde cijfers over investeringen die 8 miljard euro zouden kunnen belopen. Econoom Michiel de Nooij maakte er 16 miljard van. Het verlies zou zeker 2 miljard zijn. 
Het is altijd leuk als mensen na flink wat tijd je werk weer aanhalen (mijn studie is een jaar geleden  gepubliceerd dat voelt kennelijk al als lang geleden aan…).

Maar staat het er goed? Ik moest het even nazoeken.

Mijn schatting was dat de kosten voor de overheid €16 miljard zouden zijn in het ongunstige scenario. In het waarschijnlijke scenario zijn de kosten slechts €10 miljard. Als ik één getal zou noemen, dan zou ik de waarschijnlijke schatting noemen.

Welk getal uit welke bandbreedte gebruik je is sowieso een lastige, de maximaal € 8 miljard die minister Schippers zei dat de Spelen zouden kostten, was gebaseerd op het waarschijnlijke scenario van het Rebel/Arup rapport. Bij maximaal, zou ik dan weer gaan voor het scenario waarin alles tegenvalt…..

Volgens mijn schatting kon de winst zelfs €2 miljard positief zijn. Het waarschijnlijke verlies was €4 miljard.

Kortom, een dubbel gevoel: leuk om geciteerd te worden maar goed geciteerd worden is leuker.

dinsdag 16 april 2013

Economische Impact Analyse versus Maatschappelijke Kosten-batenanalyse: Beetje in de war….(ii)

Maar het wordt al wat duidelijker wat ik ervan vind. Een aantal dingen klopt niet, zoals hun argumentatie om toekomstige baten niet mee te nemen, ook hun redenering waarom de investeringskosten voor 80% niet meegenomen worden is vreemd. En nog wat van dat soort dingen.

Ik heb mijn verbazing gebruikt voor een abstract voor het 5de European Conference in Sports Economics. Nu maar hopen dat het geaccepteerd wordt en lekker werken aan het artikel, met daarin puzzelen hoe de kosten-batenanalyse wel zou moeten zijn.

donderdag 11 april 2013

Miljoenensteun aan voetbalclubs III: Eindhoven zat toch fout [?]



Vandaag bericht de Volkskrant dat de gronddeal tussen Eindhoven en PSV volgens de Europese Commissie toch niet door de beugel kan. De kop in de Volkskrant is duidelijk: ‘Europese Commissie vernietigend over gronddeal PSV en gemeente Eindhoven’.

De brief waarin dat staat zou vandaag openbaar gemaakt worden, dus in die zin is het nog even spannend, maar de Volkskrant citeert al uit de brief.

'De transacties geven PSV een selectief voordeel. Daarom concludeert de commissie dat de gemeente PSV staatssteun heeft verleend.' En dat gaat vooral om de waardering van de grond (waar de transactie op gebaseerd was), de rente die PSV aan de gemeente moet betalen en die gebaseerd is op de rente die de gemeente moet betalen waardoor PSV minder rente betaalt dan als ze de lening op de markt hadden moeten aantrekken en het feit dat Eindhoven niet als commerciële partij handelde (Eindhoven probeerde verlies te voorkomen terwijl commerciële partijen winst willen maken).

Kortom dat lijkt helder, maar het wordt vast nog vervolgd…

woensdag 10 april 2013

Economische Impact Analyse versus Maatschappelijke Kosten-batenanalyse: Beetje in de war….(i)



Binnen de sporteconomie worden redelijk veel economische impact analyses (IEA) gemaakt, en weinig maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA). Dat is jammer want EIA’s zijn meestal (of altijd?) te positief, onder andere omdat alle bestedingen als baat worden meegeteld, ook als de besteding gewoon een kostenpost is. EIA is dus vooral een maat voor of er veel gebeurt, niet of dat wat gebeurt goed is voor de welvaart.

Een MKBA telt alle baten op, trekt er alle kosten vanaf en geeft daarmee als de studie goed is uitgevoerd wel een goed beeld van de maatschappelijke aantrekkelijkheid.

Het punt dat MKBAs beter zijn dan EIAs wordt ook gemaakt in het artikel:

  • Marijke Taks, Stefan Kesenne, Laurence Chalip, B. Christine Green, and Scott Martyn (2011) Economic Impact Analysis Versus Cost Benefit Analysis: The Case of a Medium-Sized Sport Event. International Journal of Sport Finance, 2011, 6, 187-203.

Na flink wat jaren ervaring met het opstellen van MKBA’s en erop gepromoveerd zijnd, merk ik dat ik flink verrast ben door hun aanpak en helaas niet overtuigd. Ik ga de komende tijd maar eens zelf rekenen met hun gegevens….. Hopelijk wordt vervolgd

dinsdag 9 april 2013

Op de valreep: EASM 2013

Net een abstract ingestuurd naar ‘21st Conference of the European Association for Sport Management’. De deadline was verschoven van 4 naar 9 april. 4 april lukte niet door de griep, vandaag lukte het wel. Een abstract ingestuurd op gezamenlijk werk met Marcel van den Berg. Nu hopen dat ik het ook daadwerkelijk mag presenteren.

Hieronder een korte samenvatting van het abstract, als iemand de langere versie of het paper in progres wil lezen hoor ik het graag.